دانلود پایان نامه اشتغال زنان در نظام حقوقی ایران با توجه به کنوانسیون رفع هر گونه تبعیض علیه زنان



پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق عمومی با عنوان اشتغال زنان در نظام حقوقی ایران با توجه به کنوانسیون رفع هر گونه تبعیض علیه زنان

چکیده

امروزه اشتغال زنان از جمله مباحثی است که مورد توجه متخصصان امر قرار گرفته است زیرا در دستیابی یک جامعه به اهداف توسعه، استفاده از نیروی کار نیمی از افراد جمعیت آن حائز اهمیت فراوان است. حقوق شغلی مندرج در اسناد بین المللی ازجمله حقوقی است که زنان در بیشتر جوامع در مضیقه آن به سر می‌برند، با این وجود می‌توان آنان را بهترین و بالاترین معیار به منظور نقد و بررسی وضعیت حقوقی اشتغال زنان محسوب کرد.

«کنوانسیون رفع هر گونه تبعیض علیه زنان» از مهم ترین اسنادی است که به طور مفصل به زوایای مختلف اشتغال زنان پرداخته و خواستار رفع نابرابری ها و محدودیت های موجود در این زمینه شده است. بنابراین، در جهت شناخت موانع و تنگناهای موجود  در قوانین ایران در خصوص احقاق وضعیت شغلی زنان در مقایسه با کنوانسیون مذکور، ابتدا وضعیت کلی اشتغال زنان به وسیله آمار نشان داده شده است، ضمن آنکه مباحثی پیرامون موانع اشتغال زنان نیز مطرح می‌گردد. همچنین دیدگاه اسلام و سایر اسناد بین المللی نیز در این خصوص، مورد بحث قرار گرفته است، سپس اصول حاکم بر اشتغال زنان که به اصول عمومی و اصول اختصاصی تقسیم می‌شوند در کنوانسیون و قوانین موضوعه ایران مورد بررسی قرار گرفته و بعد از آن به بررسی اشتغال زنان در مناصب مهم دولتی و سیاسی در کنوانسیون و قوانین موضوعه ایران پرداخته شده و در پایان ضمن نتیجه گیری، پیشنهاداتی در جهت رفع محدودیت‌های حقوقی وغیرحقوقی اشتغال زنان ایرانی ارائه شده است.

مقدمه

ازآنجا که همواره توجه به موضوعات و پژوهش‌های علمی همراه با پدیده‌ها و نیازهای هر عصر بوده است، امروزه نیز توجه به مسایل زنان و مطالعات پیرامون آنها ونیاز به پژوهش علمی دررابطه با آن به صورت یک امر ضروری ظاهر شده است. موضوعی که تقریباً تا مدتی پیش به دلایل خاص فرهنگی، تاریخی وشاید به خاطر عدم شناخت و اهمیت آن نقش چندانی در مطالعات علوم انسانی نداشته است، اکنون بخشی از کل رشته‌های علوم انسانی را به خود اختصاص داده است و از مباحث پر رونق در محافل علمی و اجرایی در سطح ملی و بین‌المللی گردیده است.

در این راستا توجه به حقوق زن، به عنوان بخشی از مطالعات زنان به دلیل اهمیت بنیادی که در وضعیت زنان در عرصه‌های گوناگون دارد، قابل تتبع بیشتری می‌باشد.از طرفی حقوق زن در مقایسه با سایر نظام‌های حقوقی مربوط به افراد، شکل خاص خود را نیز دارد و آن به دلیل تنوع جنبه‌های حقوقی مربوط به آن است. به طوری که درمیان کلیه شاخه‌های علم حقوق برای خود جایگاه ویژه‌ای دارد؛ زیرا زنان علاوه بر اینکه نیمی از جمعیت هر جامعه را تشکیل می‌دهند، طیف وسیعی از اقشار گوناگون جامعه را نیز در بر می‌گیرند.بدین ترتیب حقوق زن ضمن اینکه از جنبه حقوق بین‌الملل و حقوق داخلی قابل بررسی است، به طور مستقیم و غیرمستقیم با تمام زمینه‌های حقوقی و به عبارتی با کل علم حقوق در ارتباط است. 

عنوان                             صفحه

چکیده ………………………………………… 1

مقدمه…………………………………………. 2

بخش اول بررسی اشتغال زنان از دیدگاه‌های مختلف

فصل اول اشتغال زنان از دیدگاه اجتماعی و اقتصادی

گفتار اول- وضعیت اشتغال زنان ازنگاه آمار …………. 11

بند اول- اشتغال زنان در دنیا ……………. 14

الف میزان اشتغال زنان در دنیا … 14

ب- اشتغال زنان دنیا در بخش‌های مختلف   19

بند دوم- اشتغال زنان درایران ……………. 23

الف میزان اشتغال زنان در ایران… 23

ب- اشتغال زنان ایران دربخش‌های مختلف   26

گفتار دوم موانع اشتغال زنان …………………… 30

         بند اول- موانع اجتماعی …………………. 31

                   الف- طرز فکر وباورهای اجتماعی…… 31

                   ب سنت‌ها وآداب و رسوم اجتماعی….. 32

                   ج ازدواج ومسئولیت‌های خانوادگی … 34

                   د- عدم تمایل کارفرمایان نسبت به استخدام زنان  35

         بند دوم- موانع فرهنگی  …………………. 36

                   الف موانع آموزشی ……………. 36

                   ب ضعف خودباوری و اتکاء به نفس از سوی زنان    38

                   ج عدم تمایل مردان به کار زنان در محیط های مختلط ….. 39

         بند سوم- موانع اقتصادی …………………. 40

                   الف رکود اقتصادی ……………. 40

                   ب شغل محسوب نکردن برخی از فعالیت‌های زنان 40

                   ج اختلاف دستمزد ……………… 41

فصل دوم اشتغال زنان از دیدگاه اسلام واسناد بین المللی

گفتار اول- اشتغال زنان از دیدگاه اسلام ……………. 43

         بند اول- کار در اسلام …………………… 44

                   الف کار درآیات قرآن کریم …….. 44

                   ب- کار در سنت وروایات …………. 46

                   ج کار از دیدگاه فقهی…………. 48

         بند دوم موضع اسلام در خصوص وضعیت شغلی زنان . 49

                   الف اشتغال زنان درقرآن ………. 49

                   ب اشتغال زنان در سنت وروایات….. 51

                   ج اشتغال زنان در فقه ………… 54

1- ضرورت ملاحظه مقتضیات زمان ومکان در استنباط مقررات اسلامی  ……………………………………. 56

                        2- عقل،مبنای استنباط منابع فقهی 58

گفتار دوم اشتغال زنان در اسناد بین المللی ………. 59

         بند اول مقاوله نامه های سازمان بین المللی کار     60

                   الف مقاوله نامه شماره «111»……. 61

                   ب- مقاوله نامه شماره «100»……… 62

                   ج مقاوله نامه های شماره «142» و «122»‌    62

                   د- مقاوله نامه شماره «103»……… 63

         بند دوم اسناد بین المللی حقوق بشر ……… 65

                   الف منشور سازمان ملل متحد…….. 65

                   ب اعلامیه های حقوق بشر ……….. 65

                        1- اعلامیه جهانی حقوق بشر ….. 65

                        2- اعلامیه اسلامی حقوق بشر ….. 66

                   ج میثاق های بین المللی حقوق بشر.. 67

                        1- میثاق بین المللی حقوق مدنی وسیاسی 67

                        2- میثاق بین المللی حقوق اقتصادی- اجتماعی- فرهنگی………. 67

                   د- کنوانسیون های بین المللی حقوق بشر 68

                        1- کنوانسیون رفع هر گونه تبعیض علیه زنان 68

                        2- کنوانسیون حقوق سیاسی زنان . 70

بخش دوم بررسی اصول مرتبط با حق اشتغال زنان در کنوانسیون (CEDAW)

و قوانین موضوعه ایران

فصل اول بررسی اصول عمومی مرتبط با حق اشتغال زنان

گفتار اول حق اشتغال به عنوان یک حق لاینفک حقوق انسانی 73

         بند اول حق اشتغال در کنوانسیون (CEDAW) …… 73

                   الف رفع تبعیض و تساوی زن و مرد از دیدگاه کنوانسیون …………………………………….. 73

                   ب- مفهوم حق اشتغال از دیدگاه کنوانسیون    77

         بند دوم-حق اشتغال در قانون اساسی ایران……. 78

                   الف بررسی حقوق زن از منظر برخی اصول قانون اساسی ……………………………………………… 78

1- رعایت کرامت انسانی و عدالت فردی واجتماعی در مورد زنان……………………………………. 78

                        2- تساوی حقوق زن ومرد درقانون اساسی 80

                   ب- بررسی حق اشتغال زنان از دید اصولی از قانون اساسی…………………………………………. 81

گفتار دوم حق برخورداری از فرصت‌های شغلی یکسان ……. 82

         بند اول حق برخورداری ازفرصت‌های شغلی یکسان درکنوانسیون  (CEDAW)…………………………………………. 82

         بند دوم- حق برخورداری از فرصت‌های شغلی یکسان در قوانین موضوعه ایران ………………………………….. 83

                   الف اصل برابری ورود به خدمت عمومی طبق قانون استخدام کشوری………………………………….. 84

                   ب ایجاد فرصت‌های یکسان برای اشتغال زنان 85

گفتار سوم حق انتخاب آزادانه حرفه وشغل…………… 87

         بند اول- حق انتخاب آزادانه حرفه وشغل در کنوانسیون (CEDAW) 87

         بند دوم- حق انتخاب آزادانه حرفه وشغل در قوانین موضوعه ایران ……………………………………………… 89

         بند سوم –  محدودیت‌های موجود بر آزادی انتخاب شغل زنان    90

                   الف محدودیت‌های عمومی ………… 90

                        1- عدم مخالفت با اسلام …….. 90

                        2- عدم مخالفت با مصالح عمومی . 90

                   ب- محدودیت‌های اختصاصی………….. 91

1- اشتغال به کارهای زیان آور،خطرناک، سخت وحمل  بار بیش از حد …………………………………. 91

                        2- اشتغال به شغل منافی مصالح خانوادگی یا حیثیات زن …………………………………….. 92

گفتار چهارم حق برخورداری برابر از ارتقاء مقام وامنیت شغلی 96

         بند اول- حق برخورداری برابر از ارتقاء مقام .. 96

                   الف حق برخورداری برابر از ارتقاء مقام در کنوانسیون (CEDAW) ……………………………….. 96

                   ب- حق برخورداری برابر از ارتقاءمقام در قوانین موضوعه  ایران………………………………….. 97

         بند دوم حق برخورداری برابر از امنیت شغلی… 100

                   الف حق برخورداری برابر از امنیت شغلی در کنوانسیون  (CEDAW) ………………………………. 100

                   ب حق برخورداری برابر از امنیت شغلی در قوانین موضوعه  ایران………………………………….. 101

گفتار پنجم حق دریافت مزد مساوی و برخورداری از تامین اجتماعی 103

         بند اول حق دریافت مزد مساوی در مقابل کارمساوی     103

                   الف حق دریافت مزد مساوی در مقابل کار مساوی در کنوانسیون (CEDAW)………………………………… 103

                   ب حق دریافت مزد مساوی در مقابل کارمساوی درقوانین موضوعه ایران…………………………… 105

         بند دوم حق برخورداری از تامین اجتماعی برابر 107

                   الف حق برخورداری از تامین اجتماعی برابر در کنوانسیون (CEDAW) ……………………………….. 108

                   ب- حق برخورداری از تامین اجتماعی برابردرقوانین موضوعه ایران…………………………………… 109

فصل دوم بررسی اصول اختصاصی مرتبط با حق اشتغال زنان

گفتار اول ممنوعیت اخراج به دلیل بارداری یا مرخصی زایمان    117

         بنداول- ممنوعیت اخراج به دلیل بارداری یا مرخصی زایمان در کنوانسیون (CEDAW)………………………………… 117

         بند دوم- ممنوعیت اخراج به دلیل بارداری یا مرخصی‌ زایمان در قوانین موضوعه ایران…………………………….. 119

گفتار دوم استفاده از مرخصی وبرخورداری از حقوق ومزایای دوران بارداری و زایمان ………………………………. 120

         بند اول استفاده از مرخصی وبرخورداری از حقوق ومزایای دوران بارداری و

         زایمان در کنوانسیون (CEDAW)……………….. 120

         بند دوم استفاده از مرخصی و برخورداری از حقوق و مزایای دوران بارداری و

          زایمان در قوانین موضوعه ایران ………….. 124

گفتار سوم ارائه خدمات حمایتی به والدین …………. 134

         بند اول ارائه خدمات حمایتی به والدین در کنوانسیون (CEDAW)……………………………………………… 134

         بند دوم ارائه خدمات حمایتی به والدین در قوانین موضوعه ایران…………………………………………. 139

گفتار چهارم- برخورداری از حمایت در زمان بارداری……. 143

         بند اول- برخورداری از حمایت درزمان بارداری در کنوانسیون (CEDAW)…………………………………………. 143

         بند دوم برخورداری از حمایت درزمان بارداری در قوانین موضوعه ایران…………………………………… 145

بخش سوم بررسی اشتغال زنان در مناصب مهم دولتی و سیاسی

در کنوانسیون (CEDAW) وقوانین موضوعه ایران

فصل اول- بررسی اشتغال زنان درمناصب مهم دولتی وسیاسی در کنوانسیون (CEDAW)……………………………………………… 150

گفتار اول برابری زن و مرد به تصدی مشاغل مهم دولتی وسیاسی  در کنوانسیون(CEDAW)…………………………………………………… 151

         بند اول- برابری زن به تصدی مشاغل مهم دولتی و سیاسی در سطح ملی ………………………………………….. 151

        بند دوم برابری زن ومرد به تصدی مشاغل مهم دولتی و سیاسی در  سطح بین المللی ………………………………… 160

                   الف توصیه کلی شماره 8………… 161

                   ب توصیه کلی شماره 10…………… 164

گفتار دوم اتخاذ تدابیری خاص درجهت گسترش حضور زنان در مناصب مهم دولتی و سیاسی ……………………………………………… 165

         بند اول- اتخاذ تدابیری خاص در سند کنفرانس جهانی زن- نایروبی………………………………………………………………………………………………………… 165

         بند دوم- اتخاذ تدابیری خاص در سند کنفرانس جهانی زن- پکن……………………………………………… 167

فصل دوم- بررسی اشتغال زنان درمناصب مهم دولتی وسیاسی در قوانین موضوعه ایران

گفتار اول جایگاه زنان در نهاد رهبری ……………. 178

         بند اول رهبری ……………………….. 178

         بند دوم- شورای رهبری …………………… 179

         بندسوم مجلس خبرگان……………………. 182

گفتار دوم جایگاه زنان در قوای سه گانه(مجریه، مقننه،قضائیه) 184

         بند اول-قوه مجریه………………………. 184

                   الف ریاست جمهوری…………….. 184

                   ب وزارت ……………………. 189

         بند دوم- قوه مقننه …………………….. 190

                   الف- مجلس شورای اسلامی …………. 190

                   ب- شورای نگهبان ………………. 191

         بند سوم قوه قضائیه …………………… 195

                   الف- قضاوت …………………… 195

                   ب ریاست قوه قضائیه ………….. 202

گفتار سوم جایگاه زنان در نیروهای مسلح ………….. 204

         بند اول- ارتش………………………….. 206

         بند دوم نیروی انتظامی ………………… 207

         بند سوم- سپاه پاسداران …………………. 209

نتیجه…………………………………………. 213

پیوست ………………………………………… 223

فهرست منابع      257

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *