10 نکته اجرایی درز انقطاع 1399 که مهندسین می بایست بدانند؟

درز انقطاع چیست؟

  • درز انقطاع separation joints  فضای خالی  است جهت جدا سازی بین سازه های دو ساختمان
  • جهت جلوگیری از خسارت و کاهش خرابی ناشی از ضربه ساختمانهای مجاور به یکدیگر، به ویژه در زمان وقوع زلزله، درز انقطاع
  • ضوابط اجرایی براساس آیین نامه ۲۸۰۰ و مقررات ملی ساختمان
  • برای ساختمانهایی که دارای ارتفاع بیش از ۱۲ متر یا دارای بیش از ۴ طبقه هستند، باید به وسیله درز انقطاع از ساختمانهای مجاور جدا شوند؛ که در موقع زلزله از برخورد دو سازه به هم و ایجاد خسارت مضاعف توسط ضربه سازه ها بهم جلوگیری می نماید.
  • معنی درز انقطاع  به انگلیسی separation joints

کاربرد درز انقطاع

  • با توجه به مشخصات جرم و سختی متفاوت در ساختمان‌های گوناگون، در هنگام زلزله سازه‌ ها، رفتارهای متفاوتی دارند و ممکن است در مودهای ارتعاشی مختلف، ساختمان‌های مجاور هم به یکدیگر نزدیک شده و برخورد کنند. بنابراین نیاز به در نظرگیری یک فاصله ایمن به منظور جلوگیری از برخورد ساختمان‌های مجاور وجود دارد.
  • طبق استاندارد 2800 ایران، برای تمامی ساختمان‌های با ارتفاع بیش از 12 متر یا 4 طبقه، باید درز انقطاع محاسبه و اعمال شود.

درز انقطاع در مقررات ملی ساختمان وآیین نامه ها

  • بند 14-11-6 مبحث ششم مقررات ملی ساختمان درز انقطاع در ساختمان با پنج طبقه و كمتر، فاصله هر طبقه از مرز زمين مجاور حداقل بايد برابر پنج هزارم ارتفاع آن طبقه از روي نراز پايه باشد.
    در ساختمان هاي با گروه خطر پذيري يك و دو با هر تعداد طبقه و در ساختمان هاي با بيشتر از پنج طبقه، عرض فاصله هر طبقه از مرز زمين مجاور نبايد كمتر از تغيير مكان جانبي طرح آن طبقه، تغيير مكان غير ارتجاعي ناشي از زلزله طرح با اعمال ضريب بزرگ نمايي Cd و لحاظ اثر P-Δ مندرج در استاندارد 2800، باشد. اگر زمين مجاور معبر عمومي باشد، رعايت فاصله مزبور ضروري نيست. اگر درز انقطاع از داخل يك ساختمان واقع در يك ملك عبور نمايد مي توان از جذر مجموع مربعات تغيير مكان هاي جانبي طرح دو ساختمان براي تعيين عرض درز انقطاع استفاده كرد و يا اينكه فاصله هر سازه از مرز مشترك دو قسمت را به هفتاد درصد مقدار تغيير مكان جانبي طرح آن كاهش داد.
  • بند1-4-1 آیین نامه 2800
    براي حذف و يا كاهش خسارت و خرابي ناشي از ضربه ساختمان هاي مجاور به يكديگر، ساختمان ها بايد با پيش بيني درز انقطاع از يكديگر جدا شده و يا با فاصله اي حداقل از مرز مشترك با زمين هاي مجاور ساخته شوند.
    براي تامين درز انقطاع، در ساختمان هاي با هشت طبقه و كمتر، فاصله هر طبقه از مرز زمين مجاور حداقل بايد برابر پنج هزارم ارتفاع آن طبقه از روي تراز پايه باشد.
    در ساختمان با بيشتر از هشت طبقه و يا ساختمان هاي با اهميت “خيلي زياد” و “زياد” با هر تعداد طبقه، عرض درز انقطاع بايد با استفاده از ضابطه مند(3-5-6)تعيين شود.
    فاصله درز انقطاع را مي توان با مصالح كم مقاومت، كه در هنگام وقوع زلزله بر اثر برخورد دو ساختمان به آساني خرد، به نحو مناسبي پر نمود به طوري كه پس از زلزله به سادگي قابل جايگزين كردن و بهسازي باشد.


بخشنامه های مرتبط با درز انقطاع:

درز انقطاع بخشنامه

تراز پایه چیست؟

  • ترازیست که حرکت زمین به سازه منتقل می شود.(به بیان ساده تر ارتفاع هر طبقه از فنداسیون)در ساختمانهای “با اهمیت خیلی زیاد” و “زیاد” و یا ساختمان های با هشت طبقه و بیشتر، درز انقطاع در هر طبقه نباید کمتر از حاصلضرب تغییرمکان جانبی نسبی طرح آن طبقه Drift ضربدر ضریب رفتار R در نظر گرفته شود.هر یک از ساختمان های مجاور ملزم به رعایت نیمی از این فاصله می باشند.
  • درز انقطاع را میتوان با مصالح کم مقاومت نیز پر کرد.

نکات اجرایی و حقوقی محاسبه درز انقطاع در ساختمان

  • به نظرمی رسدکه نیاز به توضیح زیادی نباشد که طراحان سازه ساختمان علاوه برتوجه کامل به نقشه های معماری تصویب شده درتهیه و طراحی نقشه های سازه خودبایستی کمال دقت وتوجه به ضوابط آیین نامه و مقررات ملی رابنمایند،چون براساس قانون حتی چنانچه مراجع کنترل کننده نقشه ها(سازمان،شهرداری) باعدم توجه به اشتباهات وتخلف های صورت گرفته درطراحی، نسبت به تایید و مهر آن ها اقدام نمایند بازهم مسئولیت صحت طراحی قانونا برعهده شخص طراح می باشد.
  •  مهندسان ناظر ساختمان و درز انقطاع
  •  همچنین مهندسان ناظر ساختمان باید کمال دقت وتوجه رانسبت به مراحل پیشرفت کارتاکید شده درمقررات ملی ساختمان وتنظیم وتسلیم گزارش آن به مرجع صدورپروانه بنمایند وبه ویژه درصورت هرگونه تخلفی ازجانب سازنده مراتب را بهنگام وبه محض آگاهی از موضوع به منظور اقدام موثر ایشان اعلام نمایند

درز انقطاع همیارناظر

محاسبه درز انقطاع در استاندارد 2800 و مبحث ششم مقررات ملی ایران

    • محاسبه درز انقطاع در ساختمان‌های کمتر از 8 طبقه

      در این گروه ساختمان‌ها، فاصله هر طبقه از مرز زمین مجاور حداقل باید برابر پنج هزارم ارتفاع آن طبقه از روی تراز پایه باشد.
      لازم به ذکر است که با توجه به اشکال زیر، همیشه رعایت 05/0 ارتفاع برای کل ساختمان ضروری نیست.

      اثر کاهش مساحت پلان در ارتفاع روی درز انقطاع
      درز انقطاع در ساختمان‌های با ارتفاع متفاوت در دو طرف

       

    •  محاسبه درز انقطاع در ساختمان‌های بیشتر از 8 طبقه

      درز انقطاع در ساختمان‌های بیش از 8 طبقه و یا ساختمان‌های با اهمیت زیاد و خیلی زیاد

 

عدم رعایت درز انقطاع و محکومیت مهندس ناظر

      • عدم رعایت درز انقطاع بر اساس نقشه‌های مصوب، که این موضوع علاوه بر محکومیت‌های انتظامی، منجر به محکومیت‌های قضایی نیز می‌گردد.

محکومیت‌های قضایی عدم رعایت درز انقطاع

      • در صورتیکه در یک سازه این مقدار درز انقطاع تعبیه یا اجرا  نگردد در حقیقت ایمنی ساختمانها اطرافش رو به خطر انداخته، اگر از این جهت بهش نگاه کنیم برای ساختمانهای مجاور حق ایجاد میشود و میتوانند بابت رعایت نکردن این مورد پیگیری و شکایت داشته باشند.

عدم رعایت درز انقطاع شورای انتظامی

      • عدم رعایت درز انقطاع یکی از هفت موضوع مهم و پرتکرار در طرح شکایت از ناظران در شورای انتظامی سازمان استان ها است.

شورای انتظامی شهرداری و نظام مهندسی

      • عدم رعایت درز انقطاع مغایر اصول مقررات ملی است و تخلف محسوب شده و متولی قانونی آن نیز شهرداری و نظام مهندسی می باشند

وظیفه مهندس ناظر و گزارش  عدم رعایت درز انقطاع

مهندس ناظر موظف است عدم رعایت درز انقطاع را طی گزارش مرحله ای و به موقع به مرجع صدور پروانه اعلام نماید.


 نحوه نمایش درز انقطاع در پلان معماری

درز انقطاع

تخلفات ساختمانی ناشی از عدم رعایت درز انقطاع چیست؟

      • جانمایی بنا برخلاف مشخص شده در پروانه ساختمانی
      • عدم رعایت درز انقطاع
      • برخلاف مدلول پروانه ساختمانی و نقشه های فنی ساختمانی به واسطه عدم رعایت درز انقطاع از روی زمین بکسر سطح درز انقطاع برابر نقشه های ساختمانی ضربدر تعداد طبقات سطح مجازی برای تخلف ساختمانی محسوب می گردد.

آیا درز انقطاع جز زیربنای خالص واحد مسکونی محاسبه می گردد؟

      • درز انقطاع جز زیربنای ناخالص واحد مسکونی یا تجاری یا هر کاربری دیگر که در مجاورت آن قرار گرفته است محاسبه می گردد.

نحوه نگهداری از درز های انقطاع در زمان بهره برداری به چه صورت می باشد؟

مطابق با بند ۲۲-۳-۳-۴:در سازه های بتن ارمه و فولادی وضعیت مناسب درزهای انقطاع باید مورد بازرسی قرار گیرد تا از خسارت و خرابی ناشی از ضربه ساختمان های مجاور به یکدیگر بخصوص در زمان وقوع زلزله کاسته شود.


مسولیت رعایت جزییات فنی درز انقطاع با کدامیک از مهندسین ناظر است

      • در پروژه های تک ناظر که کاملا مشخص است یا با مهندس عمران و یا معماری می باشد.
      • در پروژه های چهار ناظره اساسا با توجه به کنترل های مشترکی که در بخش سازه و معماری ساختمان در مراحل آکس بندی اجرای اسکلت و سفت کاری ساختمان وجود دارد لازم است هر دو ناظر نسبت به بررسی و مطابقت درز انقطاع با نقشه های مصوب پیگیری ها و کنترل های لازم را انجام دهند.
        بنابراین هر دو مهندس ناظر رشته های معماری و عمران در ارتباط با عدم رعایت درز انقطاع ساختمان مسولیت دارند و میزان قصور آن ها با انجام کارشناسی پروژه و بررسی اسناد و مدارک و گزارش های ارایه شده تعیین می گردد.نقش ناظر هماهنگ کننده در جلوگیری از بروز چنین مشکلاتی پررنگ تر است.

مصالح پرکننده درز انقطاع

      • فاصله درز انقطاع را مي توان با مصالح كم مقاومت، كه در هنگام وقوع زلزله بر اثر برخورد دو ساختمان به آساني خرد، به نحو مناسبي پر نمود به طوري كه پس از زلزله به سادگی قابل جايگزين كردن و بهسازي باشد.

حوادث ناشی از عدم رعایت درزهای انقطاع ساختمان:

محبوس شدن کودک یک ساله در درز انقطاع بعد سقوط از پشت‌بام

      • کودک یک ساله از پشت‌بام ساختمان پنج طبقه به علت فروریختن قسمتی از پوشاننده سیمانی درز انقطاع ساختمان به پایین سقوط کرد و بیهوش بین درز انقطاع ساختمان مجاور محبوس شد(۲۱ تیر ۱۳۹۶)
        درز انقطاع

عدم رعایت درز انقطاع و ضربه به ساختمان کناری

عدم رعایت درز انقطاع و ضربه به ساختمان کناری

منبع:همیار ناظر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.