or

دانلود پژوهش راجب صنعت ادبی بدیع

Ydima.ir- ثبت رایگان آگهی کاری و نیازمندی ها در اینترنت

خرید آنلاین انواع بیمه نامه های بیمه ایران از نمایندگی رباط کریم عسگری کد 33237 با ارسال رایگان

dl-doc.ir - فروش پروژه ،مقاله،پایان نامه و پروپوزال

دانلود پژوهش راجب صنعت ادبی بدیع

مقدمه

بدیع چیست؟

بدیع چنانکه قدما گفته اند علمی است که از وجوه تعیین کلام بحث می کند و از ما بدیع مجموعه شگردهایی است (با بحث از فنونی) است که کلام عادی را کم و بیش تبدیل به کلام ادبی می کند و یا کلام ادبی را به سطح والاتری (از ادبی بودن یا سبک ادبی داشتن) تعالی می بخشد.

مثلا مهم ترین عاملی که به این کلام سعدی حیثیت ادبی بخشیده است آوردن لفظ (خویش) به دو معنی مختلف است (جناس تام) :

 

غم خویش در زندگی خور که خویش                   به مرده نپردازد از حرص خویش

 

به همین لحاظ اگر به جای یک خویش(قوم) و به جای دیگر(خود) بگذاریم دیگر کلام ادبی نخواهد بود.

همین توجه ذهن به وجود این گونه ارتباطات هنری در بین کلمات است که جنبه های زیبا شناختی کلام را مشخص و برجسته می کند و در خواننده احساس التذاذ هنری به وجود می آورد.

گاهی در کلام عواملی است که می توان در مقام تمثیل به آنها(پارازیت) گفت، بدین معنی که گیرنده را در فهم مستقیم پیام فرستنده دچار اشکال می کند و به عبارت دیگر باعث مکث یا وقفه در روانی کلام می شوند. اما دقت در فهم آن ها منجر به درک حیثیت ادبی کلام می شود. شاعر به جای آن که بگوید شیرین تنها ماند، می گوید: «چو تنها ماند ماه سروبالا» و به جای آن که بگوید از چشمان اشک ریخت، می گوید: «فشاند از نرگسان لؤلؤ لالا» و گاهی شاعر دست به «غریب سازی» می زند و فعلی در طی کلام می آورد که از نظر ارتباط با متمم یا مفعول موجب اعجاب و تعجب هنری می شود.

نقش عواملی از این دست، در سبک ادبی به حدی است که می توان گفت در آثار برخی از شاعران بدیع گرا(مثلا نظامی و خاقانی)، سبک، کاملا مبتنی به شگردها و عوامل بدیعی و بیانی است و اگر این عناصر را از آن حذف کنیم، سبک ادبی به سرعت به سطح کلام عادی تنزل می یابد.

پس از زبان سبک ادبی، زبانی است که از لحاظ معنی و موسیقی از زبان سبک های دیگر(علمی، تاریخی و…) مثلا زبان روزمره یا استاندارد متمایز است.

هرگونه انحراف و تغییر هنری از زبان عادی چه در معنی و تصویر و چه در لفظ و موسیقی، یک مورد یا صنعت بدیعی است. به عبارت دیگر هر واژه ای که در ارتباط یا واژه دیگر از یک سطح لغوی محض به یک سطح گسترده معنایی یا از یک سطح عادی آوائی به یک سطح موسیقیایی تعالی یا به یک مورد بدیعی است.

بدیع لفظی :

به ابزاری که جنبه لفظی دارند و موسیقی کلام را از نظر روابط آوائی به وجود می آورند و یا افزون می کنند صنعت لفظی می گویند. بدیع لفظی بحث در این گونه صنایع است. در بدیع لفظی هدف این که متوجه شویم گاهی انسجام کلام ادبی بر اثر روابط متعدد آوائی و موسیقیایی در بین کلمات است. یعنی آن رشته نامرئی که کلامات را به هم گره می زند و بافت ادبی را به وجود می آورد، ماهیت آوائی و موسیقیایی دارد.

روش های افزونی موسیقی لفظ

موسیقی لفظی کلام با سه روش زیر افزون می شود :

  1. روش هماهنگ سازی یا تسجیع
  2. روش همجنس سازی یا تجنیس
  3. روش تکرار

در این سه روش، بنا بر همسانی هر چه بیشتر صامت ها و مصوت هاست؛ به طوری که کلمات هماهنگ شوند یا همجنس پنداشته شوند و یا عین یکدیگر گردند. بدین ترتیب کلمات هموزن(هم هجا) می شوند و یا بین آنها تناسب و تساوی نسبی هجاها(مجموعه مصوت ها و صامت ها) به وجود می آید.

بدیع معنوی :

بحث در شگردهایی است که موسیقی معنوی کلام را افزون می کنند و آن بر اثر ایجاد تناسبات و روابط معنائی خاصی بین کلمات است و به طور کلی یکی از وجوه تناسب معنائی بین دو یا چند کلمه برجسته می شود. به عبارت دیگر اگر بدیع لفظی باعث می شود که کلمات به وسیله تشابه و تجانس هر چه بیشتر مصوت ها و صامت ها به یکدیگر وابسته شوند و بین آنها رابطه آوائی محسوسی ایجاد شود.

بیان :

برخی از مباحث مهم بدیع معنوی را جدا کرده، در نظام مستقلی به نام (بیان) بررسی می کنند. بیان (ادای معنای واحد به طرق مختلف) بحث در تشبیه و استعاره و مجاز و کنایه و رمز و اغراق و… است که جزء ذات ادبیات محسوب می شوند، برای آرایش کلام نیستند و اطلاق صنعت به آن ها صحیح نیست.

شعر بودن شعر به چیست؟

شعر بودن شعر و یا خیال انگیز بودن آن به چه چیزهایی بستگی دارد؟ پاسخ آن همانطور که در جواب پرسش اول اشاره کردیم. واقعیت در شعر از طریق سه عامل صورت می گیرد:

  1. وزن: هر وزنی می تواندحالتی از حالات نفس را نشان دهد. بدین جهت دارای انفعال نفسانی می شود؛ مانند برخی از اوزان حالت سبکی و رفتار سبک سرانه را در شنونده باعث می شود و برخی دیگر وقار و آرامش ایجاد می کند. حال برخی محزون و برخی با شادی و سرور است. پس وزن در هر حال به حسب ایقاعات موسیقیایی خویش، خیال انگیز است و باعث لذت نفس می شود و این امر در انسان غریزی است. اگر وزن شعر با لحن و تتمه ی متناسب و صدایی زیبا همراه شود برای نفس دلنشین تر و موثرتر است.
  2. موسیقی الفاظ شعر: هر حرف دارای ویژگی موسیقی خاص و مبین حالتی است، چنان که ترکیبات حروف نیز در بیان احوال نفسانی و تاثیرگذاری با یکدیگر تفاوت دارد. به عنوان مثال برخی الفاظ شیرین و لطیف و گوشنوازند و برخی غلیظ اند و به گوش سنگین می آیند و برخی حالت میانه دارند.
  3. معانی خیال انگیز : یعنی معانی سخنی که مفید تخیل است و عبارتست از قضایایی که در منطق آنها را تخیلات می نامند. تخیلات اصلی ترین رکن و درونمایه ی اساسی شعر راتشکیل می دهند. وقتی که عناصر سه گانه فراهم آیند شعر کمال می یابد و می توان آن را شعر کامل نامید. به واسطه وجود همین عناصر است که ارزش اشعار شناخته می شود و شعری به والاترین مراتب صعود می کند و شعری دیگر در دامان حضیض سقوط می کند و نیز ارزش و مرتبه شاعران معلوم می گردد. شاعری از همه پیشی می گیرد و قادر می شود در دل و جان دیگران تصرف کند و از لحاظ تاثیرگذاری در توده های مردم، به منزلتی چون منزلت پیامبران دست یابد و در مقابل، شاعری دیگر شایسته تحقیر و اهانت می گردد و مورد ریشخند دیگران قرار می گیرد و در بین این دو مرتبه درجه و طبقات بی شماری وجود دارد.

علت تاثیر شعر بر نفوس: علت تاثیرگذاری شعر بر نفوس و ایجاد افضلات یاد شده چیست؟ و دوم آنچه شعر را شعر، یعنی خیال انگیز می کند چیست؟ در پاسخ به سوال اول باید بگوییم که پایه شعر بر تخیل استوار است و تخیل بی تردید از مهم ترین عوامل موثر در نفوس انسان هاست. زیرا اساس تخیل، تصویر و محاکات و تمثل بخشیدن چیزی است که درک معانی آن مورد نظر و مطلوب است و تصویر شی در ذهن دارای چنان اثری است که بیان شعر واقعی بدون تصویر خیالی آن فاقد آن است. تفاوت زیادی بین مشاهده و درک مستقیم یک شی و درک همان چیز به کمک تصویر آن یا به کمک محاکات و بازآفرینی آن در هیات چیزی شبیه بدان. صورت خیالی شی با ایجاد شگفتی و تخیل، اسباب لذت و نشاط ذهنی می شود. در حالی که درک صورت واقعی و عینی، قبل از بیان تصویری و تمثیلی، چنان اثر لذت بخش و نشاط آفرینی را در ذهن ایجاد نمی کند و بدین صورت، هر چه تصویر دقیق تر و بیانگر باشد تاثیر بلیغ تری در نفس باقی می گذارد. از این روست که سیما از مهم ترین ابزارهای موثر در دل و جان مردم است. خلاصه اینکه تاثیر شعر در نفوس هم از همین باب است؛ چون شعر با تصویرگری خویش، اعجاب و شگفتی و تخیل ما را برمی انگیزد و به حسب میزان تاثیرگذاری که دارد مایه التذاذ نفس می شود. از این رو می گویند که شاعر مانند هنرمندی نقاش است که با قلم موی خویش تصویر گویای اشیا را ترسیم می کند. و شعر از هنرهای زیباست و هدف آن تصویر معناهایی است که بیان آنها در احساسات مردم موثر است، اما این تصویرگری به کمک الفاظ صورت می گیرد.

تمهید : شعر صناعتی لفظی است که همه ملتها با تفاوتی که دارند آن را به کار می برند و غرض اصلی از آن تاثیر در نفوس و برانگیختن عواطف انسانی است. عواطفی چون سرور و ابتهاج، حزن و تالم، جسارت و دلیری، خشم و کینه، خوف و ترس و ترسناک جلوه دادن و بزرگداشت چیزی یا خوار داشت و توهین آن و از این قبیل.

 

فهرست مطالب

مقدمه …………………………………………………………………………………………………….1

فصل اول

روش تسجیع ……………………………………………………………………………………………..16

1- سجع متوازی  ……………………………………………………………………………………….16

سجع و زبان عربی ………………………………………………………………………………………16

فصل دوم

روش تجنیس ……………………………………………………………………………………………19

الف- روش تجنیس در سطح کلمه ………………………………………………………………20

1-جناس تام …………………………………………………………………………………………….20

2- جناس مرکب ……………………………………………………………………………………..21

3- جناس مضارع ……………………………………………………………………………………..22

5- جناس زاید …………………………………………………………………………………………22

الف- جناس مطرف یا مزید: ………………………………………………………………………22

ب- جناس وسط ………………………………………………………………………………………24

ب- جناس اختلاف مصوت بلند و کوتاه : …………………………………………………….25

ب- روش جناس در کلام ………………………………………………………………………….26

فصل سوم

روش تکرار ……………………………………………………………………………………………28

1- تکرار واک : ……………………………………………………………………………………..28

الف- همحروفی  : ………………………………………………………………………………….28

ب: همصدائی : ……………………………………………………………………………………….29

– تکرار هجا …………………………………………………………………………………………..30

3- تکرار واژه ………………………………………………………………………………………..30

الف- ردالصدر الی العجز ………………………………………………………………………..30

ب- ردالعجز الی الصدر……………………………………………………………………………30

ج- تشابه الاطراف …………………………………………………………………………………31

د- التزام یا اعنات …………………………………………………………………………………..31

ه- تکرار یا تکریر……………………………………………………………………………………32

و- طرد و عکس یا تبدیل و عکس ……………………………………………………………32

4- تکرار عبارت یا جمله…………………………………………………………………………33

ارزش تکرار………………………………………………………………………………………….33

فصل چهارم

تفنن یا نمایش اقتدار ………………………………………………………………………………35

1- حذف یا تجرید ………………………………………………………………………………..35

2- توشیح یا موشح ……………………………………………………………………………….35

3- واسع الشفتین …………………………………………………………………………………..35

4- واصل الشفتین  …………………………………………………………………………………36

– جامع الحروف …………………………………………………………………………………..36

6- رقطا ………………………………………………………………………………………………36

7- خیفا  ……………………………………………………………………………………………..36

9- ذولغتین  ………………………………………………………………………………………….36

8- فوق النقاط و تحت النقاط …………………………………………………………………36

فصل پنجم

روش تشبیه…………………………………………………………………………………………….37

1- مبالغه و اغراق و غلو………………………………………………………………………….37

الف- بیانی…………………………………………………………………………………………..37

ب- حماسی ………………………………………………………………………………………..37

ج- بدیعی ……………………………………………………………………………………………38

روش تناسب…………………………………………………………………………………………39

1- مراعات النظیر (=تناسب، مواخات، توفیق، تلفیق، ائتلاف): …………………….39

2- جناس کلمات هم خانواده ……………………………………………………………….40

الف- جناس پسوند……………………………………………………………………………….40

ب- جناس ریشه…………………………………………………………………………………….40

3- جابجائی صفت (انحراف در صفت)…………………………………………………..40

فصل ششم

ایهام…………………………………………………………………………………………………….42

  1. ایهام تناسب: …………………………………………………………………………………….44
  2. استخدام……………………………………………………………………………………………45

فصل هفتم

تعلیل و توجیه………………………………………………………………………………………..48

1- حسن تعلیل………………………………………………………………………………………48

2- مذهب کلامی …………………………………………………………………………………50

3- دلیل عکس……………………………………………………………………………………..51

4- سوال و جواب ………………………………………………………………………………..51

خاتمه در بدیع معنوی……………………………………………………………………………52

: 1- تجرید…………………………………………………………………………………………..52

2- مشاکلت ………………………………………………………………………………………..52

3- لغز یا چیستان ………………………………………………………………………………….52

4- معما………………………………………………………………………………………………53

5- هزل و مطایبه ………………………………………………………………………………….53

6- حسن مطلع و حسن مقطع………………………………………………………………….53

فهرست ماخذ

 

فرمت فایل: Word (قابل ویرایش)
تعداد صفحات: 57
حجم: 224 کیلوبایت
35,000 ریال – خرید

ثبت رایگان مشاغل و نیازمندی ها





اطمینان به اصالت سایت / راهنمای خرید/ کد تخفیف / گزارش مشکل در خرید/ تبلیغات در سایت

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.